Không có chuyện vua Quang Trung quỳ lạy trước Càn Long

Bức tranh người Trung Quốc gọi là: An Nam quốc vương chí Tị Thử sơn trang
Người vẽ muốn ai đứng thì đứng, ai quỳ thì quỳ nhưng nhân vật quỳ không phải vua Quang Trung. Bởi lẽ vua Quang Trung chưa bao giờ đặt chân đến đất Thanh, chưa bao giờ tới Nhiệt Hà gặp Càn Long thì làm sao có chuyện quỳ để vẽ tranh như vậy.

Thời gian gần đây, dư luận xôn xao về bài báo công bố những tấm ảnh về vua Quang Trung. Đáng chú ý, bài báo nói trong bộ Thập toàn phu tảo, vua Quang Trung xuất hiện trong bức tranh có tên "An Nam quốc vương chí Tị Thử sơn trang", vẽ hình vua Quang Trung và hai bồi thần (tức Phan Huy Ích và Ngô Văn Sở) vào triều kiến vua Càn Long ở Nhiệt Hà.

Bức tranh và ghi chú này khiến nhiều người vô cùng bức xúc vì chúng ta tin rằng Quang Trung không thể nào lại chịu sang Nhiệt Hà và quỳ lạy Càn Long như vậy, nhất là sau khi Quang Trung vừa đánh tan đạo quân hàng chục vạn của nhà Thanh. Trên thực tế, tấm tranh kia chỉ là do họa sỹ Trung Quốc vẽ lại cảnh một vở kịch. Người vẽ muốn ai đứng thì đứng, ai quỳ thì quỳ nhưng nhân vật quỳ không phải vua Quang Trung. Bởi lẽ vua Quang Trung chưa bao giờ đặt chân đến đất Thanh, chưa bao giờ tới Nhiệt Hà gặp Càn Long thì làm sao có chuyện quỳ để vẽ tranh như vậy.

Sau khi Quang Trung thắng quân Thanh năm Kỷ Dậu thì nhà Thanh vừa lo vừa ngại. Càn Long năm đó gần 80, rất trọng sĩ diện nên không dễ dàng nghe 2 chữ thất bại một nước nhỏ hơn. Đó là lý do vì sao Càn Long gọi Tôn Sĩ Nghị về kinh hỏi tội, lại phái Phúc An Khang (sủng thần được đồn là con ngoài giá thú của Càn Long) xuống “bình định phía nam”. Sau khi được phong làm tổng đốc Lưỡng Quảng, Phúc An Khang cũng ngại quân Tây Sơn nên án binh bất động. Để giải quyết bài toán của mình, Phúc An Khang báo với Càn Long rằng thất bại là tại Lê Chiêu Thống bỏ nước chạy trước là nguyên nhân chính khiến quân Thanh rút theo. Từ đó, Phúc An Khang không có trách nhiệm phải đánh giành lại nước hộ Chiêu Thống khi vị vua này đánh mất cả ấn tín. Thực ra Chiêu Thống thấy Tôn Sĩ Nghị thua nên hoảng quá chạy theo sang đất Thanh nhưng rốt cuộc lại bị đổ tội thất bại.

Phúc An Khang cũng báo cho Càn Long rằng họ Lê hết phúc và ngụ ý Nguyễn Huệ sẵn sàng thần phục, nguyên văn là “Lê duy kỳ khí quốc nhi đào, thiên triều đoạn bất phục dĩ an nam tí chi". Sở dĩ Phúc An Khang đưa ra kiến giải này cũng muốn khỏi phải động binh đao mà Càn Long lại lấy được thể diện. Toan tính của Phúc An Khang phù hợp với tính toán của triều đình Quang Trung khi ấy. Quang Trung lúc này còn nhiều việc phải giải quyết trong nước nên chấp nhận việc tìm kiếm hòa bình với nhà Thanh và giao toàn bộ việc này cho Ngô Văn Sở và Phan Huy Ích xử lý: “Tiện nghi xử trí, thị vô quan khẩn bất tất bẩm báo”.

Càn Long vốn tín nhiệm Phúc An Khang nên chuẩn tấu nhưng yêu cầu triều đình Quang Trung phải cử người sang “triều cống, tạ tội”. Quang Trung phái một người cháu là Nguyễn Quang Hiển là tuy đại do thân(tuy thay mặt nhưng là chính mình) và viên quan là Võ Huy Tấn (tự Tự Chiêu, người Mộ Trạch đời Tây Sơn làm thị lang bộ Công, phong tước Hạo Trạch Hầu) sang triều cống nhà Thanh.

Vua Càn Long thấy vậy rất vui mừng, đích thân gặp mặt Quang Hiển và công nhận Nguyễn Quang Bình (tức vua Quang Trung) làm An Nam quốc vương và xúc tiến các thủ tục bình thường hoá ngoại giao. Sau đó, nhà Thanh lại muốn đưa ra yêu cầu khắt khe hơn là đòi Quang Trung đích thân vào chầu vào đúng dịp Càn Long mừng Bát tuần khánh tự (năm 1790) để tỏ lòng thành thực. Đồng thời cũng là dịp Càn Long khoe khoang với các nước khác việc 4 phương quy thuận.

Vua Quang Trung không muốn sang nhà Thanh một chút nào. Thứ nhất, Quang Trung còn quá nhiều việc phải lo lắng trong buổi đầu dựng triều đại. Thứ hai, Quang Trung sợ nhà Thanh dùng kế điệu hổ ly sơn, muốn dụ ông rời khỏi nước rồi lại mang quân đưa Chiêu Thống về nước thì hỏng việc. Đó là chưa kể Quang Trung vẫn còn mối lo Nguyễn Ánh ở phía Nam. Chính vì vậy, vua Quang Trung đã nhiều lần tìm cớ thoái thác nhưng Phúc An Khang lại nài nỉ vua Quang Trung phải sang cho Càn Long vui thì con đường quan lộ của y cũng hanh thông hơn.

Cuối cùng Quang Trung theo kế của Ngô Thời Nhậm tìm người đóng giả mình để sang sứ nhà Thanh dịp bát tuần của Càn Long. Theo Việt Nam Sử Lược, người đóng Nguyễn Huệ tên là Phạm Công Trị, cháu gọi Nguyễn Huệ bằng cậu; theo Đại Nam chính biên liệt truyện thì người đó là tướng Nguyễn Quang Thực người Nghệ An. Phái đoàn 150 người gồm cả Ngô Văn Sở, Đặng Văn Chân, Phan Huy Ích, Võ Huy Tấn, Võ Danh Tiêu , Nguyễn Tiến Lộc , Đỗ Văn Công tháp tùng vua giả.

Phúc An Khang có biết việc Quang Trung cử người đóng giả hay không? Có lẽ là biết nhưng cũng nhắm mắt làm ngơ vì y biết rằng cũng chỉ có cách đó là làm Càn Long vui lòng. Quả nhiên, Càn Long rất vui, trọng đãi sứ đoàn của triều đình Quang Trung từ đón tiếp, làm thơ, vẽ tranh... Theo "Đại Thanh thực lục", nhà Thanh chi phí cho sứ đoàn mỗi ngày hết 4.000 lạng bạc (tổng cộng lên đến 800.000 tính cho tới khi sứ đoàn về).

Quan viên nhà Thanh cũng có người đoán đó là vua giả nhưng không dám nói vì sợ mất mặt Càn Long. Sách nhà Thanh có chép: “Sự thực thượng, Thanh triều các địa đích quan viên đô tri đạo giá cái sở vị đích Nguyễn Huệ thị giả đích, đan do ô Càn Long đế hảo đại hỉ công, một hữu nhất cái quan viên cảm tróc xuyên giá cái hoang ngôn” ý là: “Trên thực tế, các quan viên Thanh triều đều biết trong chuyện này Nguyễn Huệ là giả, nhưng bởi vì vua Càn Long đang vui chuyện mừng công, không có một quan viên dám vạch chuyện giả dối này”. Thanh sử cảo cũng khẳng định việc Quang Trung sai người giả đến Nhiệt Hà với ghi chép: "Ngũ thập ngũ niên, Nguyễn Quang Bình lai triều chúc ly, đồ thứ phong kỳ trường tử Nguyễn Quang Toản vi thế tử. Thất nguyệt, nhập cận Nhiệt hà sơn trang, ban thứ thân vương hạ, quận vương thượng, tứ ngự chế thi chương, thụ quán đái quy. Kỳ thực Quang Bình sử kỳ đệ mạo danh lai, Quang Bình vị cảm thân đáo dã, kỳ quyệt trá như thử". Như thế đủ thấy không có chuyện vua Quang Trung sang Nhiệt Hà rồi quỳ lạy Càn Long.

Anh Tú

BÌNH LUẬN BÀI VIẾT

Bình luận14

  • Lý ToétReply

    05-1-2018 09:25:47

    Có gì đâu! Hàn Tín cũng có lúc "lòn trôn" thằng thất phu thời hàn vi. Nếu có phải quỳ xuống bái lễ nhưng trong lòng vẫn đứng hiên ngang, sẵn sàng quyết chiến nếu tiếp tục bị xâm lược thì vẫn là cao quý so với đứng vui vẻ bắt tay âu yếm mà trong lòng "sợ quá chừng, sợ...!"

  • nguyễn văn thịnhReply

    05-1-2018 07:57:19

    Theo tôi người có bức tranh mà bạn ông ta từ trung quốc cho chẳng am hiểu tí gì về lịch sử cả, thật buồn cười chính chúng ta đang bị ru ngủ

  • VietReply

    04-1-2018 09:32:02

    Những người đưa ra bức tranh đấy cần phải xem lại tư cách.

  • dương quang trungReply

    04-1-2018 03:11:20

    Đánh cho nó chích luân bất phản, đánh cho nó phiến giáp bất hoàn, đánh cho sử tri nam quốc anh hung chi hữu chủ

  • Nguyễn Xuân ĐệReply

    04-1-2018 11:53:53

    Hình ảnh đó là của tụi tàu khựa. Chúng đang xâm lược văn hóa , lịch sử Việt Nam mà.

  • nguyen minhReply

    04-1-2018 09:42:14

    Thời nay cũng vậy thôi! Lãnh đạo nước ta cũng đã dùng sách lược " giả như thật, thật như giả" để đối sách lại với bành trướng của Bắc Kinh. Sống bên 1 thằng khổng lồ xấu bụng, VN buộc phải có cao kiến. Muôn đời Việt Nam vẫn khôn ngoan hơn thằng Tàu là vậy.

  • Thanh DoReply

    04-1-2018 06:19:12

    Tự nhiên có người đưa ra tấm hình bảo là vua Quang Trung ,làm mọi người tranh cải .Xem xong nhớ tới tấm bản đồ hình lưỡi bò

  • duong quang trungReply

    03-1-2018 09:42:45

    danh cho no chich luan bat phan, danh cho no phien giap bat hoan, danh cho su tri nam quoc anh hung chi huu chu

  • Đinh NghĩaReply

    03-1-2018 08:45:47

    Đứa nào vẽ TÀO LAO vậy bây? Còn các nhà làm Sử và Văn hoá "trốn" đâu rồi mà không lên tiến cho đám trẻ tụi nó hiểu! Suýt tí nữa thì vùng đất Lưỡng Quảng về nước Việt, đi xâm lược bị đánh chạy cong đuôi mà còn NỔ tung trời, đúng là xạo hết biết

  • Bút ThẳngReply

    03-1-2018 04:36:03

    Chuyện Đại đế Quang Trung ko hề sang Tàu gặp vua Càn Long ai cũng biết. Lịch sử , chính sử nhà Nguyễn, và các tác phẩm Văn học - Lịch sử thời đó (Hoàng Lê Nhất thống chí) đều ghi rõ ràng...Vậy mà vẫn có kẻ dựa vào vài bức tranh và thông tin của Trung quốc để đưa tin thất thiệt, dùng hình ảnh giả mạo của Đại đế Quang Trung hòng lừa dối dư luận, tung hỏa mù, tạo thị phi và gián tiếp "hạ nhục" vị Hoàng đế vĩ đại Quang Trung Nguyễn Huệ bằng hình ảnh trái ngược với tính cách oai phong lẫm liệt, bách chiến bách thắng, anh hùng vô địch của Ngài.

  • AnhThuReply

    03-1-2018 04:15:57

    Dù là đóng giả cũng mang tiếng trong lịch sử Trung Quốc vua Nước Nam sang quỳ lạy mà

  • Nguyễn Chí ThànhReply

    03-1-2018 01:40:58

    Thời gian này trên các báo mạng xã hội đang rộ lên bức tranh vẽ về Vua Quang Trung, tự nhận là bức hình chuẩn nhất về Người Anh hùng Dân tộc Quang Trung Nguyễn Huệ. 1 - Không đồng tình với bức vẽ vì nó quá hom hem, yếu ớt, không phải là khuôn mặt và thần thái của một bậc quân vương lừng lẫy của nước Việt thế kỷ 18. 2 - Trong bức tranh vẽ cảnh chầu Vua Càn Long lại ghi chú là Nguyễn Huệ đang quỳ, cúi chầu Vua nhà Thanh là sai sự thật, thậm chí cố tình hạ nhục Vua Quang Trung. 3 - Đường đường là một đấng Anh hùng cứu thế, Quang Trung Nguyễn Huệ đã chỉ huy quân đội đánh tan tác 20 vạn quân Thanh trong Mùa Xuân Kỷ Dậu 1789 thì KHÔNG BAO GIỜ Người lại phải quỳ gối để chầu kẻ bại trận. 4 - Thời điểm và tình tiết bức tranh lại càng Hoang đường về thời gian, không gian và địa điểm vì Vua Quang Trung chưa bao giờ đến nước Thanh.

  • pham van longReply

    03-1-2018 01:17:41

    Những tin "ba trợn - bốn sạo" Báo đăng làm gì cho tốn giấy mực .

    • MinhReply

      03-1-2018 03:22:46

      Cũng vẫn nên đăng để biết đâu có người không biết là chuyện "ba trợn - bốn sạo" thì sao?


Cảm ơn bạn đã gửi ý kiến.

Bạn đã gửi ý kiến cho bài viết này.